Ekonomiczna wartość dodana, zwana potocznie EVA to znacznie więcej niż prosty miernik wyników ekonomicznych przedsiębiorstwa, który odzwierciedla jego wartość.

EVA^® stanowi szkielet dla systemu planowania i raportowania finansowego oraz jest kluczowym ogniwem łączącym ekonomiczne wyniki firmy z system premiowym dla wszystkich pracowników, budującym motywację do realizacji założonych przez organizację celów. Pełne wdrożenie systemu zarządzania opartego o EVA^® powoduje, że każda decyzja podejmowana przez zarząd, dyrektorów, kierowników, czy innych członków organizacji pomnaża bogactwo właścicieli, klientów i ich samych.

Idea EVA^® opiera się o fundamentalną zasadę, że firma musi osiągnąć stopę zwrotu z całego zainwestowanego kapitału o wartości przewyższającej jego koszt. EVA^® oblicza się następująco:

EVA = NOPAT - WACC * KAPITAŁ

NOPAT (Netto Operation Profit after Tax) – zysk operacyjny netto po opodatkowaniu

WACC (Weight Avarage Cost of Capital) – koszt kapitału, obliczany jako średnia ważona kosztu długu odsetkowego oraz kosztu kapitału własnego spółki.

KAPITAŁ – kapitał rozumiany jako suma kapitałów własnych oraz długu odsetkowego

Wykorzystanie metodologii EVA w systemie zarządzania daje cały szereg istotnych korzyści dla organizacji i jej właścicieli.

• EVA^® łączy interesy właścicieli z interesami pracowników poprzez system premiowy. „Ludzie robią to za co się ich wynagradza, a nie do czego się ich zmusza.”
• EVA^® wyzwala innowacje pracowników oraz niekonwencjonalne rozwiązywanie problemów, które do tej pory były „nierozwiązywalne”. Efektem tych działań jest zawsze znaczne zwiększenie efektywności operacyjnej firmy.
• EVA^® jest miernikiem „prawdziwej” wartości dla właścicieli, którego zwiększanie powoduje wzrost ceny akcji firmy. Zdecydowanie lepszym od wskaźników takich jak marża, EPS, zysk netto, których zwiększanie nie zawsze powoduje wzrost bogactwa właścicieli.
• EVA^® jest elastyczną miarą, która daje się doskonale zastosować na każdym szczeblu organizacji, począwszy od zarządu poprzez dyrektorów i kierowników po menedżerów i pracowników. Ukierunkowuje każdą decyzję zarządczą na wzrost wartości firmy.
• EVA^® jest doskonałym narzędziem oceny efektywności i wyceny poszczególnych aktywności oraz projektów inwestycyjnych, bardziej elastycznym i czytelnym niż technologia DCF.
• EVA^® jest prostą i czytelną miarą wartości dla każdego menadżera, pracownika, który nie posiada kompetencji finansowych.
• EVA^® jest efektywnym narzędziem do komunikacji z inwestorami, pokazującym sytuację ekonomiczną firmy.

Praktyczne obliczenie EVA^® jest dość skomplikowane. Wynika to z konieczności stosowania korekt, których celem jest przełożenie wyników księgowych na wyniki ekonomiczne firmy. Podyktowane jest to bardzo słabym związkiem danych księgowych z wartościami rynkowo-ekonomicznymi. Wraz ze wzrostem fiskalizmu i wprowadzaniem nowych regulacji podatkowo-prawnych, sprawozdania w ujęciu księgowym są bezużyteczne z biznesowego punktu widzenia. Praktycznie obliczenia przeprowadza się w kilku etapach, dobierając metodę w ten sposób aby osiągnąć, tzw. „prawdziwą EVA^®”.

Etapy dostosowania EVA

Pierwszym krokiem w obliczeniu EVA^® jest zamiana zysku księgowego na zysk ekonomiczny, uzyskuje się to poprzez korektę zysku operacyjnego netto o zapłacony podatek dochodowy - otrzymujemy NOPAT.

Drugim krokiem jest zamiana wartości księgowej kapitałów na wartość ekonomiczną, uzyskuje się to przyjmując jako kapitał sumę kapitałów własnych i zobowiązań odsetkowych, a jako koszt przyjmuje się średnią ważoną kosztów tych dwóch składników.

Ponadto uwzględnia się cały szereg innych korekt, Stern Stewart wyznaczył ich aż 164, przy czym praktycznie stosuje się ich od pięciu od dziesięciu zależnie od przedsiębiorstwa, pozostałe są z reguły do pominięcia. Korekty wprowadzane są najczęściej w kilku obszarach: badania i rozwój, inwestycje strategiczne, amortyzacja, zasady uznawania kosztów i przychodów, podatki i odpisy oraz korekty do bilansu.

Zapraszamy do przeglądnięcia naszego rankingu EVA.